Ch3Thailand Logo

ข่าว ข่าวด่วน ข่าวเด่น ข่าวสด ข่าววันนี้ ข่าวยอดนิยม ประเด็นร้อน กับ ครอบครัวข่าว3

เผชิญหน้าฝ่าวิกฤต

หมวดข่าว:ไลฟ์สไตล์

วันที่ 18 ม.ค. 62 เวลา 17:02:51 น.

จำนวนผู้ชม : 118

เผชิญหน้าฝ่าวิกฤต

เผชิญหน้าฝ่าวิกฤต

      มนุษย์ทุกคนบนโลกนี้ ไม่ว่าเชื้อชาติศาสนาใดเมื่อเกิดขึ้นมาแล้วล้วนต้องเผชิญหน้ากับวิกฤตต่าง ๆ มากมายอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ทั้งภัยธรรมชาติ น้ำหลาก พายุถล่ม แผ่นดินทลาย โรคระบาด ต่างๆ อีกทั้งวิกฤติเศรษฐกิจที่เรียงหน้ากันมาในหลากหลายรูปแบบ ทั้งถูกเลิกจ้าง ล้มละลาย หนี้สินทั้งในระบบและนอกระบบ ยังไม่นับการสูญเสียที่เกิดจากอุบัติเหตุอันเป็นที่มาของการบาดเจ็บ ทุพพลภาพ และการสูญเสียบุคคลอันเป็นที่รัก

      ความบอบช้ำทางร่างกายและจิตใจเหล่านี้ ไม่สามารถเยียวยาได้เพียง ข้าวของ เงินทอง หรือปัจจัยจำเป็นในการดำรงชีวิตอื่น ๆ 

มีงานวิจัยที่ทำการศึกษาระบาดวิทยาเกี่ยวกับความบอบช้ำทางจิตใจและโรคเครียดอย่างรุนแรง ภายหลังการเกิดเหตุการณ์สะเทือนขวัญ(post-Traumatic Stress Disorder)ได้กล่าวว่ามนุษย์มีโอกาสสูงสุดถึง ๙๐%ที่จะต้องเผชิญวิกฤตที่ทำให้เกิดความบอบช้ำทางจิตใจ

เมื่อจิตใจเศร้าหมองบอบช้ำสิ่งที่ตามมาก็คือ โรคเครียดฉับพลัน โรคเครียดอย่างรุนแรง โรคซึมเศร้า ภาวะเจ็บป่วยทางจิตใจเหล่านี้อาจจะกลายเป็นโรคทางจิตเวช ก่อเหตุสลดใจ ฆ่าตัวตาย ทำร้ายหรือฆ่าผู้อื่น ยิ่งไปกว่านั้นบางรายยังทำร้ายหรือฆ่าบุพการีของตนเอง บางคนหาทางออกผิด ๆ ด้วยการดื่มเครื่องดื่มมึนเมา หรือเสพสิ่งเสพติดที่ทำให้ไร้สติไม่สามารถควบคุมตนเองได้ ทั้งหมดนี้กลับไปสร้างปัญหากับสังคมหมุนวนไปอย่างไม่รู้จักจบสิ้น

ดังนั้น สิ่งที่ควรทำคือเมื่อเราเข้าไปอยู่ท่ามกลางวิกฤต เราต้องตั้งมั่นและฝ่าวิกฤตนั้นไปให้ได้อย่างมีสติ พระพุทธศาสนามีหนทางหนึ่งที่ทอดยาวให้ก้าวผ่านวิกฤตหรือความทุกข์ไปอย่างไม่เป็นทุกข์ หรือบอบช้ำน้อยที่สุด ทางนี้เรียก“มรรคมีองค์ ๘”เป็นทางที่สอนให้ดำเนินชีวิตอย่างถูกต้อง

๑.สัมมาทิฏฐิ เห็นชอบ

คิดเห็นตามจริง

สิ่งแรกที่เราต้องทำคือเตรียมพร้อมก่อนเกิดวิกฤต เรียนรู้ที่จะยอมรับความเป็นจริงของชีวิต เช่นทุกสิ่งในโลก เกิดขึ้น ตั้งอยู่ และดับไป” ตามกฎของอนิจจัง ทุกขัง อนัตตามนุษย์ทุกคนต้องตาย อยากตายหรือไม่อยากตายก็ต้องตายไม่เว้นแม้คนที่เรารักหรือตัวของเราเองก็ต้องตาย ดังพุทธพจน์ที่ว่า“สังขารทั้งปวงไม่เที่ยง มีความเกิดขึ้นและความเสื่อมไปเป็นธรรมดา

การเข้าใจกฎธรรมชาติเป็นเรื่องลึกซึ้ง จงยอมรับว่าทุกสิ่งต้องเป็นไปตามกฎธรรมชาติ เมื่อใดที่เข้าใจว่าสิ่งที่เรายึดโยงไว้ เช่น บุคคลที่เรารัก หรือทรัพย์สินของเราต้องเปลี่ยนแปลงเสื่อมสลายไปเป็นธรรมดา เมื่อนั้นใจของเราก็จะหลุดพ้นจากความทุกข์

๒.สัมมาสังกัปปะ ดำริชอบ

คิดให้ถูกต้อง

การคิดให้ถูกต้องคือคิดด้วยเหตุด้วยผลอย่างเป็นอิสระ ไม่ลำเอียงด้วยอคติ ๔ คือ

(๑)ลำเอียงเพราะรัก(๒)ลำเอียงเพราะชัง(๓)ลำเอียงเพราะเขลา(โง่)(๔)ลำเอียงเพราะกลัว

การคิดอย่างถูกต้องแบ่งออกเป็น ๓ ประการ คือ(๑)ไม่หมกมุ่นพัวพันติดข้องในความอยากต่าง ๆ มีความคิดที่ ไม่เห็นแก่ตัว ความคิดที่จะเสียสละ มีความคิดเป็นบุญเป็นกุศล เป็นความนึกคิดที่ขาดความโลภ(๒)ไม่ขัดเคืองชิงชังหรือเพ่งมองในแง่ร้ายต่าง ๆ มีความเมตตา มีไมตรี ต้องการให้ผู้อื่นมีความสุข(๓)ไม่เบียดเบียน คิดทำร้าย หรือทำลายผู้อื่น มีความกรุณาคือ ความคิดช่วยเหลือผู้อื่นให้พ้นจากความทุกข์

เมื่อพิจารณาดูแล้วผู้เผชิญวิกฤต มักจมอยู่ในความคิดที่ทำให้เกิดทุกข์ อาทิ เกิดความไม่พอใจ เคียดแค้นชิงชัง อยากแก้แค้น มีความคิดที่จะทำให่ผู้อื่นเดือดร้อนเช่นที่ตนถูกกระทำบ้าง ความคิดแบบนี้หากอยู่ในใจบุคคลใด บุคคลนั้นย่อมเกิดความทุกข์ จึงควรตั้งสติละความคิดชั่วเหล่านั้นเสีย และสร้างความดีให้เกิดขึ้น มีความคิดที่เป็นกุศลคือต้องคิดในสิ่งที่ดี ไม่คิดในแง่ลบหรือคิดร้ายทำร้ายทำลายผู้อื่น ไม่คิดแก้แค้น ไม่คิดเอาเปรียบคนอื่น คิดที่จะเสียสละ และคิดอยากให้ผู้อื่นมีความสุข

  ๓.สัมมาวาจา เจรจาชอบ

      พูดดีมีแต่คนเมตตา

     ไม่พูดเท็จ ไม่พูดคำหยาบ ไม่พูดส่อเสียด ไม่พูดเพ้อเจ้อ ใคร ๆ ก็ชอบคนพูดจาไพเราะน่าฟัง ถ้าตั้งวงคุยกัน วงไหนคุยกันดี ๆ ด้วยภาษาที่ไม่หยาบคาย ไม่กระทบกระเทียบเปรียบเปรย ก็จะมีแต่รอยยิ้มและเสียงหัวเราะ วงไหนคุยกันโหวกเหวกโวยวายทุ่มเถียงทะเลาะวิวาทด่าทอกันหยาบคายยิ่งอยู่ในวงเหล้าด้วยแล้วยิ่งขาดสติอาจทำร้ายหรือฆ่ากันตาย ก่อให้เกิดความสูญเสีย ฝ่ายหนึ่งตาย ฝ่ายหนึ่งถูกจับไม่มีใครได้อะไรเลย     

๔.สัมมากัมมันตะ ทำการชอบ

มีเจตนาเว้นขาดจากกายทุจริต ๓

กายทุจริต ๓ ประการ ได้แก่(๑)เจตนาเป็นเหตุให้งดเว้นจากการฆ่าสัตว์ มีความละอายใจ กอปรด้วยเมตตา ใฝ่ใจช่วยเหลือเกื้อกูลแก่ปวงสัตว์โลก(๒)เจตนาเป็นเหตุให้งดจากการถือเอาทรัพย์สินใด ๆ ของผู้อื่นที่เขามิได้ให้มาเป็นของตน ไม่ว่าทรัพย์สินที่อยู่ในบ้านหรือในป่า(๓)เว้นขาดจากการประพฤติผิดในกามทั้งหลาย ไม่ล่วงละเมิดในสตรี ที่มีมารดารักษา ผู้ที่บิดารักษา ผู้ที่พี่น้องหญิงรักษา ผู้ที่ญาติรักษา ผู้ที่ธรรมรักษา(เช่นกฎหมายคุ้มครอง)หญิงมีสามี หญิงหวงห้าม รวมถึงหญิงที่หมั้นแล้ว

กายสุจริตทั้ง ๓ นี้เป็นทางหนึ่งที่สามารถลดการเผชิญหน้าและนำฝ่าวิกฤตที่เกิดขึ้นในชีวิตได้

๕.สัมมาอาชีวะ เลี้ยงชีพชอบ

ซื่อกินไม่หมดคดกินไม่นาน

เลี้ยงชีพด้วยอาชีพสุจริต ละเว้นอาชีพทุจริตที่พูดหว่านล้อมหลอกลวงคน ใช้ลาภต่อลาภ แม้ในช่วงต้นอาจจะได้เงินเป็นจำนวนมาก ไม่นานเมื่อความจริงปรากฎ นอกจากผู้อื่นจะขาดความเชื่อถือ ธุรกิจล้มละลาย บางรายอาจถูกดำเนินคดีติดคุกไปก็มี

๖.สัมมาวายามะ เพียรชอบ

ความเพียรแป็นบ่อเกิดของความสำเร็จ

ความเพียรชอบ หมายถึง ความบากบั่น ความอุตสาหะ ความมุ่งมั่นไม่ท้อถอย เมื่อบุคคลต้องเผชิญวิกฤตหลายสิ่งที่ไม่เป็นไปตามปรารถนามักเกิดความท้อแท้สิ้นหวังและเกิดพฤติกรรมเชิงลบ จึงจำเป็นต้องอาศัยความพากเพียร อดทน อุตสาหะ เข็มแข็ง มุ่งมั่น ผู้เผชิญหน้ากับวิกฤตต้องสร้างกำลังใจให้คิดดี พูดดี และทำดี และฝ่าพันอุปสรรคด้วยความเพียรพยายามจนผ่านพ้นวิกฤตที่กำลังเผชิญ

๗.สัมมาสติ ระลึกชอบ

สติมาปัญญาเกิด

สติ หมายถึง รู้ทันความจริงตามสิ่งที่เผชิญอยู่ ไม่ถูกอารมณ์ความรู้สึกหรือค่านิยมครอบงำ ไม่ปล่อยใจให้เลื่อนลอยฟุ้งซ่านไปตามอารมณ์อื่น ๆ ระลึกรู้ตื่นตัวตลอดเวลา หากเราไม่มีสติก็ไม่อาจตั้งรับกับสถานการณ์ต่าง ๆ ได้

เมื่อเราอยูท่ามกลางวิกฤติต้องอาศัยสติเป็นตัวสำคัญในการยับยั้ง กั้นกระแสไม่ให้ความทุกข์เกิด หากจิตมีสติตามทัน..การรับรู้ข้อมูลและการปรุงแต่งจะกางกั้นไม่ให้กระแสของทุกข์เกิดขึ้นได้ แต่หากสติไม่ทันจนความทุกข์ลุกโพลงขึ้นแล้ว ก็ต้องใช้ปัญญาเพื่อให้เข้าใจสิ่งต่าง ๆ ตามความเป็นจริง เห็นสิ่งต่าง ๆ เป็นธรรมดา สามารถละวางความยึดมั่นในใจ จนสามารถปล่อยวางได้ จิตก็จะคลายจากความทุกข์

๘.สัมมาสมาธิ

จิตตั้งมั่น

สมาธิเป็นการตั้งใจมั่นอยู่กับเรื่องใดเรื่องหนึ่ง ไม้ฟุ้งซ่านและสัดส่ายไป ธรรมชาติของจิตมนุษย์จะเคลื่อนไหวตลอดเวลา โดยเฉพาะเมื่อมีสิ่งมากระทบ อาทิ วิกฤตต่าง ๆ ในชีวิต มักจะทำให้ฟุ้งซ่านสับสน วิตกกังวลจนกลายเป็นความเครียด การที่จิตมีสมาธิ จะตั้งมั่นไม่สัดส่ายฟุ้งซ่าน เมื่อจิตตั้งมั่นแล้วก็จะเกิดปัญญาที่ทำให้เกิดความเข้าใจที่ถูกต้อง เพื่อให้จัดการในเรื่องต่าง ๆ ได้อย่างเหมาะสม ดังพุทธพจน์ที่ว่า “จิตตั้งมั่นย่อมรู้ย่อมเห็นตามความเป็นจริงพระพุทธศาสนามุ่งเน้นการพัฒนาจิตใจมากกว่าสิ่งอื่น จิตในพระพุทธศาสนาประกอบด้วย ๓ องค์ประกอบ คือ(๑)คุณภาพจิต เป็นองค์ประกอบในด้านคุณธรรม หรือความดีอาทิ เมตตา เห็นอกเห็นใจผู้อื่น อยากช่วยให้ผู้อื่นพ้นทุกข์ โอบอ้อมอารี(๒)สมรรถภาพทางจิต คือ จิตที่มีความสามารถอาทิ ความเพียร ความมุ่งมั่น อดทน เป็นจิตที่เนื่องด้วยปัญญาสามารถพิจารณาให้เห็นความจริงแจ่มแจ้งได้(๓)สุขภาพจิต คือ จิตที่มีสภาพจิตที่ดีมีความสุข แจ่มใส เบิกบาน ปลอดโปร่ง สงบเยือกเย็น

องค์ประกอบทั้ง ๓ ข้อ เป็นภาวะจิตตามหลักพระพุทธศาสนา เป็นจิตที่มีความสำคัญอย่างยิ่งในภาวะปกติและภาวะที่เผชิญหน้ากับวิกฤต ในส่วนสมรรถภาพทางจิตสำคัญอย่างมากในการฝ่าวิกฤต ด้วยจิตที่กอปรด้วยสติ แน่วแน่ มั่นคง จะทำให้สามารถฝ่าฟันอุปสรรคไปได้ และปรับจิตให้กลับคืนสู่สุขภาพจิตที่ดี

องค์ธรรมทั้ง ๘ ในมรรคมีองค์ ๘ นี้เป็นหนทางสำคัญ ที่จะทำให้เราสามารถเข้าใจและจัดการกับทุกข์ที่พัดผ่านเข้ามาในชีวิตโดยไม่ต้องพึ่งพาผู้อื่น เพราะ“ตนเป็นที่พึ่งแห่งตน”ได้ดีที่สุด เที่ยงตรงที่สุด และทันสถานการณ์ที่สุด

ขอเป็นกำลังใจให้ผู้อ่านทุกท่านฝ่าวิกฤตไปได้อย่างห้าวหาญ อดทน เปี่ยมด้วยสติ เจริญด้วยปัญญานะคะ

                                 ดร.ณิชชา จุนทะเกาศลย์

อ้างอิง

๑.Noris F.H.&Sloane,L.B.,“The epidemiology of trauma and PTSD”,Handbook of PTSD science and practice,ed.By Matthew J.Friedman,Terence M.Keane,Keane,&,Patricia A.Resick:the science of mastering life’s greatest challenges,(New York:Cambridge University Press,2012)

๒.พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับ มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย พ.ศ.๒๕๓๙(สํส.(ไทย)๑๕/๒๒๖/๓๒๘.)

๓.อรจิรา วงษาพาน.“พุทธวิธีในการสร้างเสริมภูมิคุ้มกันเพื่อการเผชิญวิกฤต”.วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต.(บัณฑิตวิทยาลัย:มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย,๒๕๕๘)

๔.พระพรหมคุณาภรณ์(ป.อ.ปยุตฺโต).พุทธธรรม(ฉบับเดิม).(กรุงเทพมหานคร:โรงพิมพ์เพิ่มทรัพย์การพิมพ์,๒๕๕๓)

๕.พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับ มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย พ.ศ.๒๕๓๙(ที.ปา.(ไทย)๑๑/๓๕๙/๔๑๙)








ไลฟ์สไตล์

อ่านข่าวไลฟ์สไตล์ทั้งหมด

APP ของเรา โหลดเลย!

Application Krobkruakao Android

Krobkruakao

Application Krobkruakao IOS Application Krobkruakao Android
Application Ch3Thailand Android

Ch3Thailand

Application Ch3Thailand IOS Application Ch3Thailand Android
Application 3LIVE Android

3Live

Application 3LIVE IOS Application 3LIVE Android

รายการข่าวย้อนหลัง

APPLICATIONS